Historia i działalność Stowarzyszenia

Miasta i gminy na historycznym obszarze Śląska, który rozpościera się w północno-wschodniej części dzisiejszej Republiki Czeskiej i południowej części Polski, były predystynowane do współpracy za sprawą wspólnego historycznego rozwoju. Do podziału tego jednolitego obszaru granicą państwową doszło w 1742 roku, gdy większa część Śląska weszła w skład Prus i tylko niewielka część pozostała pod rządami austriackich Habsburgów. Nawet wynik II wojny światowej nie połączył tego podzielonego terytorium – Górny Śląsk stał się częścią Polski, a Śląsk Czeski częścią Czechosłowacji. Rozwojowi kontaktów między mieszkańcami po obu stronach granicy nie sprzyjała też przynależność obu krajów do tzw. obozu socjalistycznego. Mimo że oba kraje dzieliła tylko "zielona granica", pogranicze było pilnie strzeżone, przekraczanie granicy było możliwe wyłącznie w miejscach oficjalnych przejść granicznych, których było bardzo mało, i wiązało z wieloma formalnościami. Naturalne, codzienne kontakty najbliższych sąsiadów były wykluczone. Z tego powodu prawdziwa czesko-polska współpraca na tym terenie mogła się zacząć rozwijać dopiero po 1989 roku w związku z demokratycznymi przemianami w obu krajach. Najpierw miała charakter indywidualnej współpracy partnerskiej poszczególnych gmin i miast, stopniowo jednak nabierała charakteru regionalnego i we wrześniu 1998 zaowocowała utworzeniem euroregionu, którego nazwa pochodzi od nazwy obszaru, na którym w przeważającej części się znajduje – Silesia.

Czeską część euroregionu tworzy stowarzyszenie pod nazwą „Euroregion Silesia – CZ” z siedzibą w Opawie, która jest uważana za „stolicę” czeskiego Śląska. U narodzin tego stowarzyszenia w lipcu 1998 były tylko dwa miasta, teraz stowarzyszenie ma 57 gmin i miast członkowskich, obejmując obszar z prawie pół milionem mieszkańców. Głównym przedmiotem działalności tego stowarzyszenia jest wsparcie i realizacja czesko-polskiej współpracy w regionie przygranicznym Śląska i Moraw Północnych w celu zniwelowania negatywnego wpływu istnienia granicy państwowej, zapewnienia równomiernego rozwoju terytorium przygranicznego po obu stronach granicy i umożliwienia w ten sposób płynnej integracji tego obszaru w ramach Unii Europejskiej. Za swój aktywny wkład w rozwój czesko-polskiej współpracy transgranicznej czeska część Euroregionu Silesia otrzymała nagrodę Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki Czeskiej.